Verhaal halen bij doven

In de stilte van het dagelijks leven in dovencentra, doveninstituten en huizen waar doven wonen, zijn hele levens verteld in gebaren. Dit boek, geschreven door Peter Van Veen, biedt een diepgaande blik op de geschiedenis en ervaringen van doven door de eeuwen heen. In diverse fragmenten worden verhalen en herinneringen vastgelegd die een rijkere context geven aan de dove gemeenschap. Deze flarden gebaren vormen samen de kleurrijke en vaak aangrijpende geschiedenis van doven, die hun plaats in de samenleving hebben veroverd, met verhalen van zowel strijd als alledaags leven.

Inhoud van het boek

Het boek is opgebouwd uit verschillende hoofdstukken die elk een belangrijk aspect van de dovengeschiedenis belichten:

• Van Leviticus tot nu: Dit hoofdstuk schetst een Europese ontwikkeling in vogelvlucht, waarbij onder andere het Koninklijk Instituut voor Doven in Groningen wordt genoemd, evenals andere belangrijke instituten in Nederland en hun bijdrage aan de educatie van doven.

• Uit het isolement: Hier worden de oprichting van verenigingen en tijdschriften besproken, alsook persoonlijke levensaspecten zoals trouwen en kinderen krijgen.

• Praten met gebaar of woord?: Een analyse van de keuzes die doven hebben gemaakt in communicatie, met een focus op specifieke instituten.

• Dagelijks leven: Herinneringen aan verschillende interne instituten zoals Effatha en hun impact op de leden worden verkend.

• De Tweede Wereldoorlog en de tijd erna: Dit hoofdstuk onthult de uitdagingen waarmee doven werden geconfronteerd tijdens de oorlog en de daaropvolgende jaren, waaronder dwangarbeid en en het leed in Auschwitz.

• Groeiend zelfbewustzijn van doven: Dit onderdeel behandelt thema's zoals seksualiteit, taboes en de fijnere nuances van een doof leven.

• Emancipatie van doven: De maatschappelijke ontwikkelingen en belangrijke congressen worden belicht die hebben bijgedragen aan de emancipatie van doven in de samenleving.

• Gebaren of spreken?: De strijd tussen verschillende onderwijsmethoden, zoals spraakonderwijs en gebarentaal, wordt hier onder de loep genomen.

• Doof of Doof?: Dit hoofdstuk kijkt naar de institutionalisering en de betekenis van dovencultuur.

• Roep om saamhorigheid: Het boek sluit af met een pleidooi voor zelfstandigheid en de vraag of er een homogene Dovengemeenschap bestaat.

Van Veen's werk is rijk geïllustreerd en toegankelijk geschreven, waardoor het niet alleen informatief is, maar ook uitnodigt tot reflectie over de ervaringen van doven in een voortdurend veranderende wereld. Dit boek is een belangrijk document voor zowel doven als voor diegenen die geïnteresseerd zijn in de sociale geschiedenis.