Theologisch staatkundige verhandeling

In de Theologisch-staatkundige verhandeling onderzoekt Baruch Spinoza Bijbel, religie en staatsmacht en verdedigt hij vrijheid van denken en democratie. De tekst biedt een historische en rationele lezing van de Schrift en ondergraaft de aanspraak van religieuze autoriteit op waarheid en gezag. Spinoza laat zien dat de Schrift menselijke oorsprong heeft, dat rituelen uit tradities voortkomen en dat vermeende wonderen natuurlijke verklaringen hebben. Politiek kiest hij duidelijk positie: een staat die bepaalt wat mensen moeten denken veroorzaakt onrust en conflict; een samenleving die vrijheid van meningsuiting, religieuze tolerantie en vrijheid om te filosoferen toestaat, kan werkelijk stabiel en vreedzaam zijn. Dit werk werd direct verboden, maar verspreidde zich in het geheim en groeide uit tot een fundamentele tekst van het vrijdenken en de vroege Verlichting. Opgenomen in de reeks Vrijdenkers, met Baruch Spinoza als auteur, Jonathan Israel als mede-auteur en Karel D’Huyvetters als vertaling; verschenen op 26/05/2026 bij Uitgeverij Damon.

Inhoud en uitgave

De tekst onderzoekt Bijbel, religie en staatsmacht en verdedigt vrijheid van denken en democratie. Ze ondermijnt de aanspraak van religieuze autoriteit op waarheid en gezag en betoogt dat de Schrift een menselijke oorsprong heeft, rituelen voortkomen uit tradities en vermeende wonderen natuurlijke verklaringen hebben. Politiek levert Spinoza een duidelijke positie: een staat die bepaalt wat mensen moeten denken veroorzaakt onrust en conflict. Alleen een samenleving met vrijheid van meningsuiting, religieuze tolerantie en vrijheid om te filosoferen kan stabiel en vreedzaam zijn. Het boek werd verboden maar groeide uit tot een fundamentele tekst van het vrijdenken en de vroege Verlichting. De uitgave maakt deel uit van de reeks Vrijdenkers, met Baruch Spinoza (Auteur), Jonathan Israel (Auteur) en Karel D’Huyvetters (Vertaling); uitgegeven op 26/05/2026 door Uitgeverij Damon. Het telt 336 pagina’s en verschijnt in Hardcover, Edition: 1 armband.