The Entrepreneurial State

In "The Entrepreneurial State" biedt Mariana Mazzucato een heldere en omstreden analyse van de rol van de staat in economische en technologische vooruitgang. In een tijd waar bedrijven als Google en Apple worden geprezen als de pioniers van de informatie-revolutie, doet Mazzucato een krachtige uitspraak: de staat is niet de bureaucratische vijand van innovatie, maar de belangrijkste motor ervan.

De auteur onderbouwt haar betoog met een reeks fascinerende case studies die aantonen hoe cruciaal overheidssteun is geweest voor baanbrekende ontwikkelingen. De innovaties die we vandaag de dag associëren met succesrijke bedrijven, zoals GPS, touchscreen-technologie, het internet en stemgestuurde AI, zijn in veel gevallen mogelijk gemaakt door investeringen van de Amerikaanse overheid. Zo blijkt dat de algoritmen achter Google’s zoekmachine oorspronkelijk gesponsord zijn door NASA en dat 75% van alle nieuwe medicaties, die niet voortkomen uit bestaande stoffen, hun oorsprong vindt in onderzoek van de National Institutes of Health (NIH).

Ondanks deze overtuigende bewijsvoering wijst Mazzucato erop dat de overheidsfinanciering na de Grote Recessie van 2009 aanzienlijk is afgenomen. Austeriteitsmaatregelen hebben geleid tot een vermindering van investeringen in cruciale onderzoeksgebieden zoals gezondheid, energie en elektronica. Dit gebrek aan financiële steun kan ernstige gevolgen hebben voor de toekomst van technologische en wetenschappelijke vooruitgang in de Verenigde Staten.

Toch blijft Mazzucato optimistisch. Ze betoogt dat, indien goed beheerd, staatsgestuurde ontwikkeling van groene technologie een nieuwe gouden eeuw van economische groei, werkgelegenheid en innovatie kan ontketenen. Dit zou vergelijkbaar zijn met de effecten van de suburbanisatie en de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. De huidige beperkingen van natuurlijke hulpbronnen en de dreiging van klimaatverandering kunnen op termijn krachtige drijfveren worden voor groei en innovatie, mits er duidelijke en proactieve overheidsinitiatieven worden genomen.

In "The Entrepreneurial State" pleit Mazzucato voor een herwaardering van de rol van de staat in het kapitalistische systeem. Volgens haar lezing socialiseren we alleen de risico's van het investeren in innovatie, terwijl de beloningen geconcentreerd blijven bij een selecte groep bedrijven. Dit heeft niet alleen gevolgen voor toekomstige innovaties, maar ook voor de gelijkheid binnen de moderne economie. Het boek levert waardevolle inzichten en prikkelt een broodnodige discussie onder beleidsmakers, ondernemers en economen over de belangrijke rol die de staat speelt in het stimuleren van innovatie en groei.