Strijd om de ziel

Strijd om de ziel lont de biografie van psychiater en psychoanalyticus P.C. Kuiper (1919-2002), een sleutelfiguur in de Nederlandse psychiatrie en psychoanalyse aan het eind van de twintigste eeuw. Het boek vertelt het verhaal dat Kuiper’s eigen publicatie Ver heen. Verslag van een depressie mogelijk verbergt hield voor zijn lezers, en plaatst dit tegen de achtergrond van zijn worsteling met geloof en seksuele identiteit en de terugkerende depressies. Door de ogen van een van de hoofdfiguren ontstaat een beeld van hoe depressie, gender en genderrollen werden gezien en behandeld in die periode, en hoe opvattingen over mannelijkheid en vrouwelijkheid nog steeds relevant zijn voor hedendaagse discussies over identiteit. Het werk biedt zo een nieuwe kijk op de geschiedenis van de psychiatrie en psychoanalyse in Nederland, vanuit een persoonlijk perspectief dat zowel biografische als historische thema’s samenbrengt.

Inhoud

Strijd om de ziel is een biografie van psychiater en psychoanalyticus P.C. Kuiper (1919-2002). Kuiper werd bekend als de psychiater die zelf depressief werd en Ver heen. Verslag van een depressie publiceerde, een bestseller werd maar waarin hij naar de oorzaken van zijn depressie minder openbleef dan sommigen deden vermoeden. Het boek van Koen Hilberdink vertelt het verhaal dat voor de lezers van Kuipers boek verborgen moest blijven. De rode draden in het verhaal zijn zijn worstelingen met het geloof en zijn seksuele identiteit, en de terugkerende depressies. Het werk werpt een historisch licht op de psychiatrie en psychoanalyse in Nederland door de ogen van een van de hoofdrolspelers. Het laat zien hoe in Kuipers tijd psychiaters naar homoseksualiteit keken en hoe depressies werden behandeld, en bespreekt opvattingen over mannelijkheid en vrouwelijkheid die nog steeds relevant zijn voor hedendaagse discussies over gender en identiteit.

Achtergrond en thema's

Het boek beschrijft Kuiper als een van de boegbeelden van de psychiatrie en psychoanalyse in Nederland en plaatst zijn leven en werk in een bredere historische context. Het onderzoekt hoe percepties over homoseksualiteit, gender en depressie zijn gevormd door de tijdsgeest en hoe die ideeën door de jaren heen werden besproken en uitgedaagd. Het werk belicht de nauwe wisselwerking tussen persoonlijk lijden, professionele identiteit en maatschappelijke opvattingen over gender en identiteit, en biedt zo een genuanceerde kijk op zowel Kuipers leven als de ontwikkeling van de psychiatrie in de twintigste eeuw.