Reis naar het Turkije van Ataturk

Gerard Vissering en zijn reisOp 4 juni 1928 arriveert een onopvallende Nederlander op leeftijd,kalend met een rond brilletje en een grijze snor, samen met zijnjonge vrouw en zijn assistent met een boot uit Venetië in Istanbul.Hoewel het heel vroeg is (rond 4 uur in de ochtend), wordt hij verwelkomddoor vier aanzienlijke heren, allemaal directeuren vande Turkse Banque d’Affaires (Türkiye İş Bankası). Hij schrijft in zijndagboek: “Ontvangst allervriendelijkst. Helpen ons wel door pascontroleen douane. Wij rijden naar het Pera Palace Hotel, alwaarwij op de 2e verdieping achter zeer goede hoekappartementen krijgen:salon, slaapkamer, badkamer. Alles oud maar nog z eer goed.”Turkije is in 1923 als een republiek herrezen uit de ruïnes van hetOttomaanse rijk, en de nieuw opgerichte republiek heeft geld nodigvoor de opbouw van het land en de afbetaling van schuldenvan het oude regime. Turkije wil een eigen nationale staatsbankoprichten, maar hoe kon dat zonder buitenlandse reserves?De directeur van de net opgerichte Türkiye İş Bankası (Banque desAffaires), latere president Celal (Bayar) bey, wil zijn bank omzettenin een Centrale Bank. Hij kent Vissering als iemand die veel respectgeniet in de financiële wereld.Vissering reist vier weken lang door Turkije, van Istanbul naar Ankara.Hij ontmoet de leiders van het nieuwe Turkije, de diplomaten,de journalisten en bankiers. Hij noteert zijn waarnemingen in eendagboek dat 100 jaar lang verborgen bleef. Het dagboek biedt inzichtin de jonge republiek en hoe een groep idealistische jongemannen een staat stichtte die een einde moest maken aan de eeuwenlangeachterstand van de Turken ten opzichte van het Westen.Het dagboek van Vissering wordt hier integraal gepubliceerd metde Nederlandse tekst, Turkse vertaling en andere documenten vande Nederlandsche Bank.