Rak wątrobowokomórkowy - etiologia i sygnalizacja molekularna

Rak w¿trobowokomórkowy (HCC) jest najcz¿stszym pierwotnym nowotworem w¿troby i jedn¿ z g¿ównych przyczyn ¿miertelno¿ci z powodu nowotworów na cäym ¿wiecie. Rozwija si¿ g¿ównie w wyniku przewlek¿ego uszkodzenia w¿troby spowodowanego zakäeniami wirusami zapalenia w¿troby typu B i C, nadu¿ywaniem alkoholu, st¿uszczeniow¿ chorob¿ w¿troby zwi¿zan¿ z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD), naräeniem na aflatoksyny oraz dziedzicznymi zaburzeniami metabolicznymi. Utrzymuj¿ce si¿ zapalenie sprzyja stresowi oksydacyjnemu, uszkodzeniu hepatocytów oraz aktywacji komórek gwiädzistych w¿troby, co prowadzi do zw¿óknienia i marsko¿ci w¿troby - g¿ównego czynnika ryzyka HCC. Marsko¿¿ w¿troby tworzy mikro¿rodowisko sprzyjaj¿ce rozwojowi nowotworu, charakteryzuj¿ce si¿ ci¿g¿ym uszkodzeniem tkanki, regeneracj¿, niedotlenieniem i niestabilno¿ci¿ genomow¿. Post¿p HCC jest dodatkowo nap¿dzany przez zaburzenia regulacji kluczowych szlaków sygnäowych, w tym Wnt/ß-katenina, PI3K/Akt/mTOR, MAPK, JAK/STAT oraz TGF-ß, które reguluj¿ proliferacj¿ komórek, ich prze¿ycie, angiogenez¿, inwazj¿ i przerzuty. Zrozumienie interakcji mi¿dzy przewlek¿ym stanem zapalnym, zw¿óknieniem, marsko¿ci¿ w¿troby i sygnalizacj¿ molekularn¿ ma zasadnicze znaczenie dla identyfikacji biomarkerów oraz opracowania skutecznych strategii profilaktyki HCC, wczesnej diagnostyki i terapii celowanej.