Pasteur

Als Bruno Latour schrijft over Louis Pasteur, onderzoekt hij de relatie tussen wetenschap en maatschappij. Zijn uitgangspunt is niet hoe ze verschillen, maar hoe ze elkaar beïnvloeden en hoe barrières tussen beiden worden doorbroken. In 1994 publiceerde Latour een boek over Louis Pasteur, en in 2022 verscheen een verkorte versie met een nieuwe inleiding. De aanleiding hiervoor lag niet alleen in Pasteurs 200-jarige geboorte, maar ook in de opvallende gelijkenissen tussen de controverses rond de ontdekking van microben en de verdeeldheid over het covidvirus. Weer moesten we een onzichtbare vijand bestrijden, en opnieuw waren politiek, maatschappij en wetenschap nauw met elkaar verbonden, ondanks het gebrek aan duidelijke lessen. Een derde reden was de parallellen met de strijd tegen klimaatverandering: Pasteur vroeg politici en het publiek in te zien dat onzichtbare microben sociale factoren zijn; hij verruimde daarmee de politieke horizon. De werkwijze van Pasteur blijft actueel en inspirerend voor de hete thema’s van vandaag: onzekerheid, publieke perceptie en maatschappelijke besluitvorming rondom wetenschap.

Latour beschrijft hoe wetenschappelijke praktijken maatschappelijk gevormd worden en hoe publiek beleid en politieke discussies telkens terugkeren in de praktijk van wetenschap. Zijn werk plaatst Pasteur in een bredere context waarin het onzichtbare meetelt en waarin laboratoriumwerk en publieke overtuiging elkaar wederzijds beïnvloeden.

Latour (1947-2022) was een Franse filosoof, socioloog en antropoloog. Hij publiceerde over wetenschappelijke praktijken, de aard van de moderne wereld en de politisering van het Nieuwe Klimaatregime. Bij Octavo verschenen onder andere Oog in oog met Gaia (2017), Waar kunnen we landen? (2018), Waar ben ik? (2021) en De Aarde bewonen (2023, in samenwerking met Nicolas Truong).

Kenmerken

• Relatie tussen wetenschap en maatschappij centraal
• Pasteur als wetenschapper die politiek betrekt
• Nieuwe inleiding en verkorte editie uit 2022
• Thema’s: covid, klimaat, maatschappelijke controverse
• Latours bredere kijk op publieke overtuiging en beleid
• Oeuvre omvat meerdere publicaties bij Octavo