Machseh Lajesoumim

Het boek "Leven in het Joods Weeshuis van Leiden" geschreven door Jaap Focke biedt een ontroerende reconstructie van het leven in het Joods weeshuis dat als laatste van acht dergelijke zorginstellingen haar deuren opende in Nederland, kort voor de Tweede Wereldoorlog.

Historische achtergrond

Het weeshuis in Leiden werd in 1929 geopend in een gloednieuw gebouw, na 39 jaar in een oud en ongeschikt pand te hebben gezeten. De nieuwe accommodatie markeerde het begin van een relatief gelukkige periode voor de Joodse kinderen die er woonden. Dit gelukkige bestaan, echter, duurde niet lang; het werd abrupt beëindigd op woensdagavond 17 maart 1943. Onder Duitse instructies sloten de Leidse politie en autoriteiten het weeshuis, waarna 50 kinderen en negen medewerkers naar het treinstation van Leiden werden gebracht. Van daaruit werden zij overgebracht naar Transit Camp Westerbork.

Tragische afloop

Het verhaal van het weeshuis is er een van verlies en overleving. Twee jongens konden ontsnappen vanuit Westerbork dankzij de tomeloze inzet van een buurman in Leiden. Eén jonge vrouw overleefde het vreselijke kamp Auschwitz, en een meisje wist te ontsnappen naar Palestina via Bergen-Belsen. Echter, de gruwelijke waarheid is dat 55 andere kinderen die naar Sobibor werden gedeporteerd, niet overleefden.

Leven in het weeshuis

Tussen augustus 1929 en maart 1943 hebben ongeveer 168 kinderen in het nieuwe gebouw gewoond. Het boek is een eerbetoon aan hun levensverhalen en de vele foto's die zijn achtergelaten. Focke heeft deze verhalen samengebracht tot een aangrijpende en informatieve tekst, die niet alleen het leed van degenen die in de Holocaust zijn omgekomen herdenkt, maar ook de verhalen van hen die overleefden. Deze getuigenissen zijn cruciaal voor het begrip van de geschiedenis en de impact van de oorlog en laten zien dat zonder deze overlevenden, het boek niet geschreven had kunnen worden.

Het werk is een belangrijke bijdrage aan de herinnering aan de Joodse gemeenschap in Nederland en biedt inzicht in het dagelijks leven binnen het Joods weeshuis gedurende die turbulente jaren. Het blijft een belangrijk document dat ons herinnert aan de verschrikkingen van het verleden en de onverwoestbare hoop van de overlevenden.