Maak de wereld beter

Bol Partner

Op de laatste dag dat mijn moeder kon praten, stelde ik haar een vraag: ‘Als er een meaning of life bestaat, wat is het dan? ‘Try and make the world a better place,’ zei ze. ‘Dat is wat je moet proberen. In het Hebreeuws zeggen ze: tikkun olam, maak de wereld beter.’ Maak de wereld beter: meestal klinkt dat zalvend of nep, maar in het geval van de moeder van Robert Vuijsje was het echt zo. Sheila Gogol werd in New York geboren, reisde op haar 18e naar Israël en liftte naar Europa waar ze Roberts vader tegenkwam. Ze ontmoette Marilyn Monroe en Malcolm X, en was aanwezig tijdens historische momenten als de ‘I have a dream’-toespraak van Martin Luther King. Niet alleen scheerde haar leven langs grote gebeurtenissen van de afgelopen eeuw, het stond ook in het teken van de even eenvoudige als moeilijke opdracht meer aan het leven te geven dan eruit te halen. Maak de wereld beter is een ontroerende ode van een zoon aan zijn moeder en een zoektocht naar hoe het verder moet, nu ze er niet meer is.

Stumpel

Sheila Gogol, de moeder van schrijver Robert Vuijsje, overleed in oktober 2022, na een leven dat het best te vergelijken was met dat van Forrest Gump. Bijna per ongeluk was ze aanwezig tijdens historische momenten als de Mars naar Washington waar Martin Luther King zijn ?I have a dream?-toespraak hield, ontmoette ze figuren als Malcolm X en Marilyn Monroe, en werkte in het Anne Frank Huis met Otto Frank, de vader van Anne. Toch was deze niet-alledaagse levensloop, die haar dwars door de roerige jaren ?50, ?60 en ?70 van de vorige eeuw voerde, niet het belangrijkste waar ze tijdens haar laatste weken met haar zoon over sprak. Dat waren vooral de dingen die ze tijdens dat opmerkelijke leven had geleerd: tikkun olam, zoals ze in het Hebreeuws zeggen, maak vrede, geen oorlog. Voed je kinderen zo op dat ze de wereld beter achterlaten. Zelf had ze altijd de daad bij het woord gevoegd. Maak de wereld beter is een ontroerende ode van een zoon aan zijn moeder, en aan een manier van leven.