Kunstroof

In 1795 viel het Franse leger onder leiding van generaal Jean-Charles Pichegru Nederland binnen, waarmee een einde kwam aan de Republiek van de Verenigde Nederlanden en de Bataafse Republiek werd gesticht. Stadhouder Willem V en zijn familie waren gedwongen hun land te verlaten en weken uit naar Engeland. Hierdoor lieten zij niet alleen een waardevolle kunstcollectie achter, maar ook een indrukwekkende natuurhistorische verzameling en een kleine dierentuin.

De kunstcollectie omvatte meesterwerken van gerenommeerde schilders, waaronder Rembrandt, Paulus Potter en Jan Steen. Deze verzamelingen waren niet uniek voor Willem V, want in de nasleep van de Franse Revolutie in 1789 werden ook in Frankrijk kunstwerken en voorwerpen van natuurhistorische waarde, eigendom van de Katholieke Kerk en de adel, door de regering in beslag genomen. Deze objecten werden ondergebracht in het Nationale Museum van Parijs, de voorloper van het huidige Louvre, evenals in de Nationale Bibliotheek en de Jardin des Plantes.

In 1795 werd ook de kunstcollectie van stadhouder Willem V in beslag genomen. Napoleon Bonaparte zette in 1796 het door de Fransen ingezette kunstbeleid voort. Hij veroverde verschillende landen, waaronder Italië, Egypte, Duitsland en Spanje, en verzamelde talloze kunstwerken die hun weg vonden naar de Franse musea. Zijn beleid en de oorlogen zorgden voor een aanzienlijke uitbreiding van de Franse kunstschat.

Na de val van Napoleon in 1815 ontstond er een groeiende roep om de terugkeer van de in beslag genomen kunstwerken naar hun oorspronkelijke eigenaren. Centraal in het boek "Kunstroof" staat de geschiedenis van de verzamelingen van Willem V. Het behandelt de redenen en de wijze waarop deze kunstwerken in 1795 vanuit Den Haag naar Parijs werden gebracht, evenals de voorwaarden waaronder ze in 1815 terugkeerden naar Nederland.

Dit boek biedt een diepgaande kijk op de politieke en culturele context van deze periode en onthult de complexe dynamiek rond de eigendom en terugvordering van kunst en cultuur. De auteur, Schulten Kees, brengt met zijn werk niet alleen de geschiedenis tot leven, maar biedt ook een kritische reflectie op de impact van oorlog op kunst en erfgoed. "Kunstroof" is daarmee een onmisbare aanvulling voor zowel geschiedenisliefhebbers als kunstkenners. De publicatie is verschenen op 2 maart 2018 bij Amsterdam University Press.