Hoop en wanhoop

Amstelveen geldt vandaag als de tweede joodse plaats van Nederland, met een rijk en veelzijdig gemeenschapsleven. Opmerkelijk genoeg is deze gemeenschap relatief jong: haar wortels liggen in de jaren dertig. In deze joodse stadsbiografie reconstrueert Bart Wallet de ontstaansgeschiedenis van joods Amstelveen en onderzoekt waarom juist hier een bloeiende gemeenschap kon ontstaan en voortbestaan. Hij belicht de bijzondere dynamiek van een voorstad, waar joodse identiteit en sociaaleconomische kansen samenkwamen. Duits-joodse vluchtelingen en Nederlandse joden werkten daarbij nauw samen. De hoop van het nieuwe joodse leven sloeg om in wanhoop in de oorlogsjaren. Dit boek toont de ‘moordroutes’ en de ‘routes van overleven’ die de Amstelveense joden aflegden. In de naoorlogse periode leidden de komst van plattelandsjoden en de trek van joden uit Amsterdam tot een opmerkelijke wederopbouw. Terwijl in heel Nederland joodse gemeenten de deuren moesten sluiten, bruiste het joodse leven in Amstelveen. Zo ontstaat een indringend portret van een gemeenschap die geleidelijk aan uit de schaduw van Amsterdam kroop en een geheel eigen weg vond.

Amstelveen is de tweede joodse plaats van Nederland met een rijkgeschakeerd joods leven. Toch staat het sterk in de schaduw van de Amsterdams-joodse gemeenschap. Bart Wallet gaat op zoek naar de wortels van de Amstelveense joodse gemeenschap en zoekt naar een verklaring voor de late start in de jaren 1930, de hogere overlevingskansen tijdens de jaren 1940-1945 en de naoorlogse opbloei. De Amstelveense joden worden uit de schaduw van Amsterdam gehaald terwijl de band tussen beide steden zichtbaar blijft. Persoonlijke inzet, moed en doorzettingsvermogen waren bepalend voor het leven, overleven en doorleven als joden in deze welvarende buurgemeente van Amsterdam.