Het land moet bestuurd worden

In het boek "Het land moet bestuurd worden" onderzoekt Wim Voermans de opmerkelijke systeemveranderingen die de afgelopen tien jaar in Nederland hebben plaatsgevonden, ondanks de fragmentatie van het politieke landschap. In een tijd waarin kabinetten zonder een vaste meerderheid in het parlement opereerden, werden ingrijpende hervormingen doorgevoerd op essentiële terreinen zoals de arbeidsmarkt, woningmarkt, energiemarkt, bankenstelsel, pensioenstelsel en zorgstelsel. Dit roept de vraag op hoe deze veranderingen mogelijk waren en welke factoren hierin een rol hebben gespeeld.

Poldercultuur en leiderschap

Voermans verkent verschillende mogelijke verklaringen, waarbij de poldercultuur een belangrijke plaats inneemt. Deze cultuur, die Nederland kenmerkt, zou kunnen bijdragen aan het bijeenhouden van een op het eerste gezicht onbestuurbare samenleving. Maar is het enkel de poldercultuur die de veranderingen mogelijk maakte? Of speelde de leiderskwaliteit van premier Mark Rutte ook een cruciale rol? Voermans vraagt zich af of de omstandigheden zelf, of misschien de opkomst van nieuwe polderregenten, de sleutel zijn tot het begrijpen van deze transities.

Historische context en parlementaire impact

Verder kijkt het boek naar de historische context van deze ontwikkelingen. Zitten fragmentatie en polderen echt in onze aard als Nederlanders? Herhaalt de geschiedenis zich, of zijn de accenten permanent verschoven? Voermans stelt vast dat het besturen in korte tijd belangrijker en technischer is geworden dan ooit tevoren. Dit heeft geleid tot een professionalisering van bestuurders die steeds meer invloed uitoefenen en de rol van volksvertegenwoordigers overschaduwen.

Gevolgen voor de democratie

Een belangrijke vraag die Voermans naar voren brengt, is wat deze veranderingen betekenen voor onze democratie. Is onze democratie in gevaar door de opkomst van een nieuwe regentencultuur, en moeten we deze democratie terug opeisen? Met het oog op recente gebeurtenissen, zoals de toeslagenaffaire en de impact van de coronapandemie, wordt deze vraag nog urgenter.

De auteur

Wim Voermans is hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden. Hij heeft eerder samengewerkt met Geerten Waling aan het boek "De gemeente in de genen" en publiceerde "Het verhaal van de grondwet", dat zeer goed ontvangen is. In dit boek biedt Voermans een diepgaande analyse van de complexe politieke en bestuurlijke dynamiek in Nederland, en biedt hij lezers stof tot nadenken over de toekomst van de Nederlandse democratie.