Halberstadt

Op zondag 8 april 1945 wordt in het ‘Capitol’ in Halberstadt de beroemde speelfilm *Thuiskomst* vertoond tijdens een matineevoorstelling. Mevrouw Schrader opent de bioscoop stipt om tien uur. De voorstelling begint met een patriottische reclame, wanneer plotseling het doek begint te trillen. Voor ze het weet, wordt ze door de luchtverplaatsing naar een hoek onder het balkon gekatapulteerd. Boven haar verschijnt de blauwe hemel, verstoord door een enorme rookpluim. Terwijl ze nadenkt over het luchtalarm en de voorbereidingen voor de twee uur durende film, dwingt de daaropvolgende Bomber-staffel haar om anders te denken.

In de verwoeste straten van Halberstadt lopen de bewoners door de puinhopen van hun stad. Een tuinman rijdt met paard en wagen, waarop vier doodskisten staan, naar de begraafplaats. In ruil voor zijn werk ontvangt hij een fles zwartebessenjenever, vier eieren en twee braadworstjes. Wanneer hij de aankomende Britse vliegtuigen waarneemt, zoekt hij veilig onderdak in een greppel en neemt een vroeg dutje, voorbereid op een lange dag van extra werk.

Ook de lokale zuivelwinkel, Henze, staat in lichterlaaie. De eigenaar doet zijn uiterste best om eieren, margarine, kaas, boter en honing te redden in samenwerking met zijn buren. Ondertussen staan de vier kinderen van lerares Baethke gefascineerd op de grond te kijken, terwijl de specerijen om hen heen neerdalen.

In zijn semi-documentaire stijl presenteert Alexander Kluge de gebeurtenissen van deze zonnige 8 april op een bijna filmische manier. Scène na scène onthult hij de opmerkelijke taferelen van de bombardementen en de chaos die daarmee gepaard gaat. De beschrijving van de apocalyptische vernielingen door de geallieerde bombardementen roept vragen op over de menselijke veerkracht en de keuzes die mensen maken te midden van deze gruwel. Wat zijn de uitwegen naar een mogelijke ‘gelukkige toekomst’ in het aangezicht van een totaal verlies?

Met *Halberstadt* biedt Kluge een aangrijpende en confronterende blik op de impact van oorlog, de veerkracht van mensen en de hoop te midden van wanhoop. Dit boek is een must-read voor iedereen die geïnteresseerd is in de verhalen en ervaringen van de Tweede Wereldoorlog, evenals de wijze waarop kunst en realiteit met elkaar verweven zijn.