Grensverkenningen

Oude kaarten, getekend, ingekleurd of gedrukt, geven een indruk van een wereld die ver weg lijkt. In de Universitaire Bibliotheken Leiden bevindt zich een rijke collectie oude kaarten en atlassen die de Leidse verzamelaar Johannes Tiberius Bodel Nijenhuis honderdvijftig jaar geleden aan de universiteit schonk. Een groot aantal kaarten in deze collectie beeldt grenzen af: grenslijnen, waterlinies, riviergrenzen, staatsgrenzen, dijken en sloten, tot zelfs de grens tussen eb en vloed of tot waar klokgelui hoorbaar is. Natuurschrijver Kester Freriks en conservator Martijn Storms brengen de papieren collectie tot leven. Freriks trok door heel Nederland op zoek naar de grenzen van vroeger in het landschap van nu, volgde oude grenslijnen die in het verre verleden zijn getekend, raakte ze aan en liep erlangs. Gaandeweg ontstaat een caleidoscopisch beeld van de omgang van de mens met het landschap. Hoe kleiner en dichter bevolkt het land, hoe meer grenzen. Ook de ligging van Nederland, deels onder de zeespiegel, vraagt om het trekken van grenzen. Na lezing blijft één conclusie overeind: grenzen zijn onlosmakelijk verbonden met het échte Nederland en het Nederlandse landschap.

Belangrijke kenmerken

• Grenslijnen en waterlinies
• Rivier- en staatsgrens
• Dijken en sloten
• Grens eb-vloed en klokgelui