Goud en Indianen

Begin 1643 vertrok een vloot onder bevel van Hendrick Brouwer vanuit Recife naar het zuiden van Chili. Deze expeditie maakte deel uit van de ambities van de West-Indische Compagnie en moet gezien worden als de poging om een Nederlands imperium op het zuidelijk halfrond te vestigen. De schepen waren uitgerust met extra geschut, bouwmaterialen voor een fort en bemand met 650 zeelieden en soldaten. Johan Maurits van Nassau, de gouverneur van Nederlands-Brazilië, had deze onderneming geïnitieerd met de hoop een bondgenootschap te sluiten met de indianen van Zuid-Chili, die eerder tegen de Spaanse overheersing in opstand waren gekomen.

Het Doel van de Expeditie

Samen met de indianen wilde men de rijke zilvermijnen van Potosí in de Andes veroveren. De expeditie van Brouwer voerde door gevaarlijke en nauwelijks bevaren zeegebieden. Tijdens de reis ontdekte de vloot een nieuwe toegang tot het zeegebied tussen Zuid-Amerika en Antarctica, dat destijds als Brouwersgolf werd aangeduid, maar nu bekend staat als Drake Passage.

Aankomst en Mislukking

Eind april 1644 bereikten de Nederlanders het eiland Chiloë, waar zij Spaanse doelen aanvielen en indiaanse bondgenoten aan boord namen voor de bezetting van de noordelijker gelegen stad Valdivia, het einddoel van hun reis. Het lot zat hen echter niet mee; Brouwer kwam te overlijden voordat de expeditie zijn doel bereikte. Zijn opvolger, Elias Herckmans, handelde tactloos tegenover de indianen, wat leidde tot het mislukken van de expeditie. Uiteindelijk leidde hij de schepen terug naar Recife, waar ze een jaar na hun vertrek voor anker gingen.

De Impact van de Expeditie

De aanval op Zuid-Chili bleek niet het felbegeerde sluitstuk van een Nederlands imperium op het zuidelijk halfrond. In plaats daarvan luidde het de neergang van Nederlands-Brazilië in.

'Goud en Indianen'

"Goud en Indianen" is een tijdens de reis bijgehouden journaal, dat unieke inzichten biedt in deze haast onbekende expeditie. Het bevat verhoren van gevangen Spanjaarden en indianen, evenals brieven die de communicatie tussen de schepen documenteren. Dit boek, geschreven door Henk Den Heijer, biedt een zeldzaam kijkje in de gebeurtenissen van een tijd waarin de Nederlandse ambities in Zuid-Amerika op hun hoogtepunt waren. Het verscheen op 21 november 2015 en is een waardevolle bron voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van de Nederlandse koloniale expansie in de 17e eeuw.