Glasland

De bundel ‘Glasland’ is de vierde bundel van verhalenmaker, dichter en theoloog Bas van den Berg. De eerste ‘Mangat’ verscheen in 1985. De tweede, ‘Roeach/Ro’eh’, geschreven samen met de Koerdische dichter Mawjoed Saman Karim, kwam in 2002 uit. Weer zeventien jaar later verscheen ‘Grondmonsters’ en nu, in 2021, de bundel Glasland. Op de derde bundel na hebben de drie andere titels die wortelen in de taal van een tuindersmilieu. ‘Glasland’ ontspringt aan de verbeelding van de dichter wiens lichaam, ziel en geest doortrokken zijn van de geuren van verse potgrond, van komkommerplanten in een kas op bedden van stro, en van tomatenplanten, nadat er blad gebroken is. In 1970 is de auteur verhuisd uit zijn geboortedorp Bergschenhoek, onder de rook van Rotterdam, eerst naar Wageningen, een kleine stad aan de Rijn en later naar Utrecht, de oude stad van St Martinus. Het landschap in zijn geboortestreek was toen al geheel veranderd van grasland in glasland. Ondertussen was zijn ziel voorgoed getekend door weilanden, sloten en het eindeloze zwerven daarin. In ‘Glasland’ onderzoekt hij hoe die vroege manier van kijken, luisteren, bewegen en spelen nog steeds en geheel nieuw doorwerkt in wie hij nu is en waarvoor hij nu leeft, wonend in Utrecht, de grote stad, en onderdak vindend in “La Trouvaille’ in Gelselaar, een huisje in een prachtig coulissen landschap. In 'Glasland’ krijgt het verlangen van de ziel, ooit gewekt in het laagveen acht meter onder NAP, op een nieuwe wijze stem. Marja Trappenburg heeft geïnspireerd door de gedichten foto’s gemaakt van objecten in een agrarisch landschap die op geheel eigen wijze resoneren op de gedichten. Zo is een samenspraak een compositie ontstaan tussen woorden en beelden die uitnodigt tot creatieve reacties.

In de bundel Glasland roept de Bas van den Berg de wereld van grasland en tuinbouw op waarin hij opgroeide. In de jaren ?60 en ?70 van de vorige eeuw veranderde dit laagveenlandschap onder de rook van Rotterdam in een ?land van glas?. De dichter is enerzijds vervreemd van zijn land van oorsprong en anderzijds er met alle vezels mee verbonden. In 17 gedichten laat hij de binnenkant zien van een tuindersjongen die de wereld ontdekt, samen met zijn boezemvriend Jan Puik. De wereld van het dorp gaat open als zij samen de Vlaamse literatuur ontdekken, bijvoorbeeld in de schrijnende en confronterende romans van Louis Paul Boon, ?De vergeten straat? en ?mijn kleine oorlog?. Er wordt in de jaren ?60 nog flink geknokt in de nieuwbouw tussen de protestanten en de rooms jongens. Zonder dat zij weten om welke reden? Als in 2000, bij het opheffen van de oude ?School met de Bijbel? alle klassen weer terugkeren naar Bergschenhoek, blijkt onze klas opvallend compleet. En dat na 35 jaar! Er volgen reünies van onze klas in de jaren daarna. Tijdens de laatste, in 2018, blijkt vriend Jan kanker te hebben, ongeneeslijk. Een onvergetelijke boortocht op de Rotte volgde. ?Voor altijd woont hij bij ons in.? (Doorkijkje).