Geleerden en politiek

De Brabantse humanist Justus Lipsius (1547-1606) verwierf in zijn eigen tijd naam en faam met zijn filologische en antiquarische studies, en meer nog met zijn filosofische en politieke werken. De Politica (1589), het politiek handboek dat hij schreef toen hij in Leiden verbleef, is al uitvoerig bestudeerd. Maar de Monita et exempla politica (1605), een vorstenspiegel voor Aartshertog Albrecht die dateert uit de periode toen hij weer in Leuven was en die expliciet bedoeld was als complement bij de Politica, is nog maar amper in het onderzoek betrokken. In deze studie wordt de Monita uitvoerig voorgesteld en wordt nagegaan hoe het werk werd gelezen in de Nederlanden in de eerste helft van de zeventiende eeuw. Aan de basis van deze receptiestudie ligt een vernieuwende methodologie die basisideeën uit de literatuurstudie en de geschiedenis van het politieke denken combineert, aangevuld met inzichten uit aanverwante onderzoekstakken. De aanpak focust op verschillende genres, waarbij nauwgezette analyses hand in hand gaan met ruimere syntheseoverzichten.