En toen brak de pleuris uit

In dit fascinerende boek, geschreven door Owen Lammertink en Mayra Murkens, duiken we in de leefomstandigheden van 19e-eeuws Amsterdam. Het werk is gebaseerd op een herontdekte, unieke bron: het Doodsoorzakenregister. Dit register biedt inzicht in de gezondheidsproblemen van arme stadsbewoners en stelt belangrijke vragen: Stierf de armere bevolking eerder dan hun welgestelde medeburgers? Welke ziektes en aandoeningen waren verantwoordelijk voor hun vroege dood?

Een onthullende geschiedenis

Lammertink en Murkens brengen het verhaal tot leven door het te illustreren met aangrijpende en vaak tragische verhalen van gewone Amsterdammers. Onder hen bevinden zich dienstbodes, diamantslijpers, sekswerkers, pleegzusters, geneesheren en een zilversmid. Hun verhalen dienen als venster op een tijd waarin de meeste inwoners leefden onder erbarmelijke omstandigheden.

De ellende van de stad

Halverwege de 19e eeuw waren arbeiderswijken overvol en huizen slecht geventileerd, waardoor hygiënische omstandigheden ver te zoeken waren. Veel mensen konden zich niet veroorloven om voedzaam voedsel te kopen, en de afwezigheid van goede rioleringen en waterleidingen droeg bij aan de onhygiënische situatie. Dit leidde tot de opmars van infectieziekten zoals cholera, tyfus en, aan het begin van de 20e eeuw, de Spaanse griep. In 1866 bijvoorbeeld, vergde een cholera-epidemie het leven van maar liefst 1.098 Amsterdammers, waaronder de vrouw en twee kinderen van de 32-jarige Johannes Roelofs.

Verbeteringen en uitdagingen

Door verschillende initiatieven van welgestelde Amsterdammers en de gemeente, evenals een groeiend hygiënisch bewustzijn onder de bevolking, onderging Amsterdam na 1850 langzame, maar significante verbeteringen. De stad transformeerde van een ongezonde, vieze plaats naar een leefbare woonomgeving. Hoewel vele genomen maatregelen effect hadden, kwamen er ook nieuwe ziektes om de hoek kijken, waarmee de strijd tegen onhygiënische omstandigheden bleven voortduren.

Een sprankelende mix van feiten en verhalen

Met deze diepgaande aanpak, waarin zowel feiten als persoonlijke verhalen worden verweven, bieden Lammertink en Murkens een toegankelijke en meeslepende leeservaring. Hun werk is niet alleen informatief, maar ook een eerbetoon aan de veerkracht van de Amsterdammers in deze uitdagende periode.

Met 272 pagina's aan rijke inhoud, neemt dit boek de lezer mee op een onvergetelijke reis door de geschiedenis van Amsterdam en de verschrikkingen en overwinningen van haar bewoners.