Eeuwig landschap

Teken je een ideaal landschap, dan kom je uit bij iets dat sterk lijkt op het Zuid-Limburgse landschap tussen Epen en de Belgische grens, Ons Krijtland. Een heuvelland met verspreid liggende bossen en buurtschappen, doorsneden door beken die uitmonden in de Geul. Toen natuuronderzoeker Eli Heimans er begin vorige eeuw voor het eerst kwam, raakte hij niet alleen bekoord door de schoonheid van het glooiende landschap en de plantengroei maar vooral door het oude gesteente dat er aan de oppervlakte kwam. In 1911 verscheen zijn boek Uit ons Krijtland, dat nog altijd een onovertroffen voorbeeld is van een natuurhistorische streekbeschrijving. Ruim een eeuw later oogt het gebied om Epen in eerste instantie nog hetzelfde. Het unieke landschap draagt de status Nationaal Landschap. Maar niet alleen het agrarisch grondgebruik is ingrijpend veranderd, ook het toerisme neemt steeds meer ruimte in beslag. Ondanks de beschermde status raakt het landschap sluipenderwijs aangetast en neemt de biodiversiteit zienderogen af. Met het boek van Eli Heimans in de hand bezoeken Wim Huijser en Jeroen Bosch het Geuldal en gaan met deskundigen en betrokkenen op pad. Wat is er nog te vinden van het arcadische landschap zoals Heimans dat aanschouwde? En wat is de toekomst van het gebied?

Teken je een ideaal landschap, dan kom je waarschijnlijk uit op het Zuid-Limburgse landschap tussen Epen en de Belgische grens. Een heuvelland met verspreid liggende bossen en buurtschappen, doorsneden door beken die uitmonden in de rivier de Geul. Toen natuurvorser Eli Heimans (1861-1914) er begin vorige eeuw voor het eerst kwam, raakte hij betoverd door de schoonheid van het glooiende landschap en de plantengroei, en vooral door het oude gesteente dat er aan de oppervlakte kwam. In 1911 verscheen Heimans’ boek Uit ons Krijtland, een onovertroffen voorbeeld van een natuurhistorische streekbeschrijving. De auteurs Wim Huijser en Jeroen Bosch wandelen met een aantal deskundigen en betrokkenen – waaronder boswachters en boeren – in het voetspoor van Heimans en laten zien hoe uniek dit Nationaal Landschap nog altijd is. Tegelijk tonen de gesprekken die zij voeren aan dat het agrarisch grondgebruik en het toenemende toerisme sluipenderwijs een bedreiging vormen voor het landschap en de biodiversiteit. Maar ook verkennen zij de perspectieven om dit arcadisch stukje Krijtland voor komende generaties te behouden