een vrije vogel met helder lied

Werken aan een betere wereld voor meer mensen. Dit was de levensopdracht van Anne Willem Kist (1915-2005), een man die zijn bevoorrechte jeugd gebruikte om sociale ongelijkheid te bestrijden. Door zijn kerkelijk werk in de Rotterdamse volkswijk Delfshaven kreeg hij oog voor de sociale achterstelling van de lokalen. Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog besloot Kist zijn carrière als advocaat te beëindigen om zich in te zetten voor maatschappelijke en kerkelijke vernieuwing. Hij speelde een cruciale rol in de Doorbraak, een beweging die nieuwe verbindingen tussen de verschillende stromingen binnen de christelijke gemeenschap tot stand wilde brengen.

Onder het leiderschap van Kist bloeide de vormingscentra Kerk en Wereld en Oud-Poelgeest op. Zijn 'Sturm und Drang'-mentaliteit inspireerde de christelijke wereld om de eigen zuil los te laten en zich in te zetten voor de gehele maatschappij. In de jaren zeventig werd hij de eerste decaan van de opleiding van nieuwe rechters. Dankzij zijn 'bewonderenswaardige creativiteit' transformeerde hij dit conservatieve bolwerk tot een moderne opleiding, waarin aandacht voor maatschappelijke samenhangen centraal stond.

Na zijn pensionering als rechter richtte Kist het Landelijk Missionair Collectief op. Hierin inspireerde hij velen om te streven naar een sobere levensstijl, waarbij hij pleitte voor wekelijkse vasten, bijbelstudie en onderling beraad. Hij was een voorvechter van 'culturele ongehoorzaamheid', gericht tegen ongeremde marktwerking, uitputting van de natuur en de uitbuiting van ontwikkelingslanden. Volgens Kist droegen deze kwesties bij aan de groeiende ongelijkheid en onrechtvaardigheid in de wereld.

Dit boek schetst een veelzijdig beeld van Kist in zijn verschillende rollen en conflicten: als vormingsman en theoloog, als rechter en activistisch publicist, en als inspirator van vernieuwingsbewegingen. Het biedt een fascinerend tijdsbeeld van de bewogen naoorlogse periodes, zoals de Doorbraak, ontzuiling, individualisering en neoliberale golven.

De auteur, Dr. Dick (E.D.J.) de Jongh (1928), is socioloog en doceerde aan de Universiteit Twente. Eerder schreef hij biografieën van bekende theologen zoals Jan Buskes, Hannes de Graaf en Bert ter Schegget. Met deze uitgave brengt hij een eerbetoon aan de impact die Anne Willem Kist op de Nederlandse samenleving heeft gehad.