Een kleine filosofie van het ongeloof

Fernando Savater (1947) is een van de meest gelezen filosofen van deze tijd. In zijn werk stelt hij vragen over geloof en twijfel, en onderzoekt waarom mensen regelmatig geloof hechten aan nepnieuws, aan godsdienst of aan collectieve religiositeit. In Een kleine filosofie van het ongeloof biedt hij een anatomie van goedgelovigheid en zelfbedrog, en toont hij aan dat de angst voor de dood mensen laat hunkeren naar eeuwige waarheid en naar een eeuwig leven. Het boek zoekt naar kernvragen van het mens-zijn, zoals wat waarheid is en waarom we bang zijn voor wat eeuwig lijkt. Savater put uit het werk van denkers als Spinoza, Hegel, Bertrand Russell en Hannah Arendt, maar verwent ook met verwijzingen naar Mark Twain en Richard Feynman. De analyse raakt aan de rol van religie in de moderne wereld, van postmodern ietsisme tot politieke islam en van reactionair christendom tot fundamentalistische lichtgelovigheid. Uiteindelijk meent Savater dat de mens geen geloof in hogere machten nodig heeft, maar geloof in de oneindige mogelijkheden van de mens zelf.

Over het boek

Savater onderzoekt waarom mensen zo goedgelovig kunnen zijn en hoe geloof zich kan uitbreiden tot dogma’s en conflicten. Het boek gaat in op de angst voor de dood en op de vraag wat waarheid werkelijk is, en het vergelijkt eeuwenoude vragen met hedendaagse verschuivingen in religie en geloofsbeleving. Het citeert denkers zoals Spinoza, Hegel, Russell en Arendt en laat ook Twain en Feynman aan bod komen. De conclusie luidt dat wat de mens nodig heeft geen geloof in hogere machten is, maar geloof in de nooit voltooide, maar oneindige mogelijkheden van de mens zelf.