Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl

De ambitieuze roman Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl vertelt het verhaal van een jonge Duitse vrouw in New York, die aan haar dochtertje haar ouders en haar jeugd in Mecklenburg beschrijft. Ze probeert te achterhalen wat verloren is gegaan: haar moeder die vroeg overleed, en haar familie die omkwam in de oorlog. Het boek behandelt onderdrukking en hoe daarmee om te gaan, in Duitsland tussen 1933 en de vijftiger jaren, eerst onder de nazi’s, daarna onder de DDR. Het gaat over het omgaan met het verleden en de ambiguïteit van Duitsland ten opzichte van ex-nazi’s, maar ook over de lotgevallen van Joden. Tegelijk biedt de roman een kritische observatie van de wereldpolitiek tussen 20 augustus 1967 en 20 augustus 1968, verweven met dagelijkse nieuwsberichten uit The New York Times. De actualiteit van 1968 speelt een essentiële rol in deze caleidoscopische roman: de Praagse Lente, studentenprotesten, Vietnam en de moorden op Martin Luther King en Robert Kennedy. Het is een werk over hoe menselijk fatsoen te bewaren in een onzekere wereld, en hoe je je leven vormgeeft zonder te veel te compromitteren. Johnson is een meeslepende verteller en observator. Het werk werd in Duitsland in vier delen gepubliceerd; in twee banden zijn deze delen samengebracht, met een eerste band in mei en een tweede in het najaar. Het boek telt ongeveer 1600 pagina’s, is genaaid gebonden en gedrukt op 50 grams dundruk.

Inhoud en thema

Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl volgt een jonge Duitse vrouw in New York die aan haar dochtertje vertelt over haar familie en jeugd in Mecklenburg. Het werk onderzoekt onderdrukking, het omgaan met het verleden en de houding ten opzichte van ex-nazi’s en de Joodse geschiedenis, tussen 1933 en de vijftiger jaren in Duitsland, en biedt daarnaast een kritische kijk op de wereldpolitiek tussen 1967 en 1968, met dagelijkse nieuwsfragmenten uit een Amerikaanse krant. De actualiteit van 1968, waaronder gebeurtenissen als de Praagse Lente en Mei ’68-protesten, speelt een cruciale rol. Het verhaal vraagt hoe menselijk fatsoen kan blijven in een wereld die dat niet altijd toelaat, en hoe men zichzelf en het leven kan vormgeven zonder zich te veel te compromitteren.

Technische gegevens

• Auteur: Uwe Johnson
• Titel: Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl
• Structuur: vier delen in Duitsland
• Verschijning: twee banden (mei en najaar)
• Omvang: circa 1600 pagina’s
• Productie: genaaid gebonden, 50 grams dundruk