de vlinder in inktpot

In mei 1937 wordt de werkloze Amsterdammer Pit betrokken bij de Spaanse Burgeroorlog, wanneer hij door de communistische partij wordt geronseld als fotograaf. Zijn missie: de wandaden van de Francisten en de heldendaden van de Republikeinen vastleggen. Echter, Pit heeft geen ervaring met een camera, wat de uitdaging alleen maar vergroot. In Spanje ontmoet hij dr. Johan Brouwer, een journalist die voor een katholieke krant werkt en het tegenovergestelde verhaal wil belichten. Beide mannen komen voor een moreel dilemma te staan: kunnen ze neutraal blijven zonder hun idealen te verloochenen, of zullen ze de realiteit onder ogen moeten zien en actie ondernemen?

In deze meeslepende roman weeft auteur Patrick Bassant de fictieve avonturen van Pit door de actuele geschiedenis van de Spaanse Burgeroorlog. De auteur weet de lezer te boeien door de oprechtere verhalen van de personages te combineren met bekende historische figuren, zoals Pablo Picasso, Joris Ivens en Ernest Hemingway. Hun levensechte aanwezigheid voegt een extra laag toe aan het verhaal; de lezer wordt meegenomen naar de loopgraven aan het front, de Wereldtentoonstelling in Parijs, de verhoorkamers van de Komintern, en de smalle bergpassen over de Pyreneeën.

Deze roman, verschenen op 26 mei 2020, biedt niet enkel een spannend verhaal, maar ook een kritische reflectie op de politieke en morele vraagstukken van die tijd. De hoofdrol speelt Johan Brouwer, een intellectueel die, voor de Tweede Wereldoorlog, zijn eigen controversiële verleden heeft; hij is ooit veroordeeld voor moord. Door zijn personage staat het verhaal niet alleen stil bij de oorlog, maar richt het ook de blik op de complexiteit van het menselijk handelen, zelfs voor een man die zo geworteld is in zijn idealen als Brouwer.

"De vlinder in de inktpot" is een historisch verantwoorde roman die niet alleen de strijd van de karakters belicht, maar ook het grotere plaatje van de ideologische conflicten in de jaren dertig van de vorige eeuw. Het boek daagt de lezer uit om na te denken over de impact van oorlog op individuen en samenlevingen, en de keuzes die ons vormen. Bassant weet met zijn schrijfstijl een levendig beeld te scheppen van zowel de historische als de persoonlijke elementen, waardoor deze roman een must-read is voor liefhebbers van geschiedkundige fictie.