De reiziger

De reiziger is een aangrijpende roman van Ulrich Alexander Boschwitz, die zich afspeelt in het angstige Duitsland van 1938. Het verhaal volgt Otto Silbermann, een Joodse man die weet te ontsnappen aan de wreedheid van de nazi-pogroms. Ondanks zijn koffer vol geld, komt hij op straat te staan, zonder enige richting of hoop. Al zijn familieleden en vrienden zijn gearresteerd of verdwenen, en zijn leven hangt aan een zijden draadje.

Silbermann probeert onopgemerkt te blijven terwijl hij van trein naar trein reist, in een land dat verzeild is in een noodtoestand. Aanvankelijk is hij nog vol hoop dat hij naar het buitenland kan vluchten, maar zijn eerste poging om de grens naar België illegaal over te steken mislukt. Gedreven door angst en wanhoop vlucht hij door verschillende steden; van Berlijn naar Hamburg, van Dortmund naar Aken. Hij brengt dagen door in treinen, op perrons, en in restaurants, steeds op zoek naar veiligheid en steun.

Tijdens zijn reis ontmoet Silbermann een keur aan mensen – zowel vluchtelingen als nazi's, zowel goede als slechte karakters. Hij observeert de onverschilligheid van de menigte, maar ook de compassie van enkelen die een sprankje hoop bieden te midden van de chaos. Zijn eigen angst en wanhoop zijn constant aanwezig, maar deze ontroerende roman biedt ook een blik op de menselijkheid die tijdens deze duistere periode niet geheel verloren gaat.

De kracht van De reiziger ligt in de manier waarop Boschwitz de sfeer van Duitsland net vóór de oorlog treffend weet vast te leggen. Door de gesprekken die Silbermann voert en hoort, wordt de angstaanjagende werkelijkheid van het leven in die tijd op een indrukwekkende wijze gereflecteerd. Zelfs wanneer Silbermann, gek geworden van angst, uiteindelijk in een inrichting belandt, blijft hij vasthouden aan de overtuiging dat er nog steeds goedheid in de mens bestaat.

De herontdekking van deze roman, oorspronkelijk verschenen in 1938, is niet alleen ontroerend, maar ook verontrustend. Het biedt een onmiskenbare inkijk in de psyche van een man die alles kwijt is geraakt, en zijn onbevreesde zoektoch naar validiteit en menselijkheid in een wereld die door haat wordt verscheurd. Dit boek is een must-read voor iedereen die geïnteresseerd is in geschiedenis, psychologische verhalen en de menselijke conditie.

Izaak Hilhorst en Irene Dirkes hebben met hun vertalingen bijgedragen aan de herwaardering van dit belangrijke werk. De reiziger is op 10 maart 2020 opnieuw uitgebracht door Overamstel Uitgevers, en wordt nu opnieuw toegankelijk gemaakt voor een nieuw publiek.