De Leeruitdaging

Leren is een dynamisch proces dat verder gaat dan het simpelweg verzamelen van feiten. In zijn boek "De Leeruitdaging" laat James Nottingham zien hoe belangrijk frictie is voor diep leren. Deze frictie komt voort uit twijfel, het moment waarop je het even niet meer weet en cognitieve conflicten ervaart. Dit zijn de momenten waarop leerlingen betekenisvolle inzichten ontwikkelen en hun leerproces daadwerkelijk bevorderen.

Wat is de Leeruitdaging?

De meeste mensen, zowel leraren als leerlingen, hebben de neiging om te denken dat leren vanzelfsprekend en eenvoudig moet zijn. Vaak wijzen ze de beste leerlingen aan als degenen die "het gewoon doorhebben" of "geen moeite hoeven te doen". Dit zijn echter eigenschappen die niet noodzakelijk met leren te maken hebben. Leren is veeleer een uitdaging die vraagt om actief engagement. Het vereist dat leerlingen zich bevinden op de grens tussen weten en niet weten; ze moeten erkennen dat er nog kennis ontbreekt, maar met de juiste inzet en strategie kunnen ze hieraan werken.

De rol van de Leerkuil

Central in Nottingham's aanpak is de Leerkuil. Dit concept verwijst naar de toestand waarin leerlingen zich bevinden als ze tegenstrijdige of onopgeloste ideeën hebben over de onderwerpen die ze bestuderen. Deze cognitieve conflicten zijn cruciaal voor diep leren. Door leerlingen uit te nodigen in de Leerkuil te stappen, worden ze uitgedaagd om te reflecteren, te herordenen en soms hun bestaande kennis los te laten. Dit proces leidt tot betekenisvolle en blijvende inzichten.

Zeven stappen naar diep leren

James Nottingham beschrijft in zijn boek een gestructureerde aanpak voor de Leeruitdaging, die bestaat uit zeven stappen:

1. Selecteer een concept.
2. Vraag leerlingen naar hun ideeën over het concept.
3. Creëer een cognitief conflict.
4. Laat leerlingen ideeën vergelijken en op zoek gaan naar overeenkomsten en verschillen.
5. Gebruik een denktool om ideeën te ordenen en te verbinden.
6. Laat leerlingen een zo doordacht mogelijke definitie van het concept formuleren.
7. Reflecteer samen op de toepassingen van het geleerde en het leerproces.

Impact op de mindset van leerlingen

Door deze cyclus van de Leeruitdaging meerdere keren te doorlopen, vergroten leerlingen de kans om een growth mindset te ontwikkelen. Dit betekent dat ze leren om uitdagingen te zien als kansen voor groei en ontwikkeling in plaats van obstakels. De praktische lesplannen, technieken en denktools die in het boek zijn opgenomen, zijn ontworpen om leraren te helpen hun leerlingen in zowel het primair als voortgezet onderwijs effectief te begeleiden door deze leerervaringen.

Met "De Leeruitdaging" biedt Nottingham een waardevolle bron voor elke leraar die zijn of haar onderwijspraktijk wil verbeteren en leerlingen wil helpen gepassioneerder en effectiever te leren.