De homo economicus

Economie is een samenspel van mensen die handelen vanuit hun eigenbelang, een opvatting die door de jaren heen klassiek is geworden. Joost Hengstmengel duikt in zijn boek "De homo economicus" in de wortels van het moderne economische denken en laat zien dat de economie niet altijd vanuit dit perspectief is benaderd. Tot in de oudheid en de middeleeuwen was het beeld van de mens die op deugdzaamheid en gemeenschap gericht was, veel prevalenter.

De Ontwikkeling van Economisch Individualisme

In de moderne tijd ontstond een vernieuwing: de opkomst van het economisch individualisme en het idee van verlicht eigenbelang. Hengstmengel onderzoekt deze transitie door de geschiedenis van de homo economicus te traceren, de negentiende-eeuwse economische mens. Dit boek biedt niet alleen een fascinerend historisch overzicht van deze evolutie, maar laat ook zien dat er alternatieve manieren van economisch denken mogelijk zijn. Een economie waarin ruimte is voor deugden zoals matigheid, rechtvaardigheid en naastenliefde.

Een Genealogie van de Homo Economicus

"De homo economicus" vormt een genealogie van deze economische mens. De geschiedenis van de economie, zoals wij die kennen, gaat terug tot de antieke filosofie, de middeleeuwse theologie, en de vroegmoderne moraalfilosofie. Om deze moderne economische mens te begrijpen, is het wezenlijk om deze vroege, voorwetenschappelijke fasen in het economisch denken stap voor stap te volgen. Hengstmengel toont aan dat de opkomst van de homo economicus ook samenhangt met andere revolutionaire veranderingen in de voorgeschiedenis van de economische wetenschap.

De Scheiding van Economie en Ethiek

Het ontstaan van de homo economicus impliceert niet alleen de opkomst van economisch individualisme, maar ook de ontdekking van verlicht eigenbelang en de scheiding tussen economie en ethiek. Dit leidt ons naar de fundamenten waarop de moderne economie is gebouwd, en roept belangrijke vragen op over de rol die ethiek kan spelen binnen de economie van vandaag.

Joost Hengstmengel (1985), een filosoof en econoom, is als onderzoeker verbonden aan het Erasmus Economics & Theology Institute (EETI) en als universitair docent aan de Theologische Universiteit Kampen. Met zijn diepgaande analyse biedt hij een kritisch perspectief op de beginselen van de economie en daagt hij lezers uit om na te denken over de mogelijkheden van een meer deugdzaam economisch denken.