De avant gardisten

In de herfst van 1917, te midden van de politieke omwentelingen in Rusland, grijpen de bolsjewieken de macht en luidt een nieuwe tijd. Slechts vijf maanden na de revolutie worden prominente kunstenaars zoals Kazimir Malevitsj, Vasili Kandinsky, Vladimir Tatlin en Marc Chagall aangesteld op hoge ambtelijke posities binnen het pas opgerichte ‘Volkscommissariaat van Verlichting’. Deze avant-gardisten trachten de straten, pleinen en het onderwijs opnieuw vorm te geven met de overtuiging dat de verbeelding aan de macht moet zijn.

De kunstenaars, echter, zijn politiek naïef en de bolsjewieken hebben weinig begrip van wie deze creatieve geestesdrifters zijn. De aanvankelijke samenwerking tussen de revolutionaire machthebbers en de avant-garde kunstenaars zal al snel ten ondergaan aan onderlinge misverstanden en politieke tegenstellingen. Terwijl de roem van deze radicale kunstenaars in Europa toeneemt, worden zij in Sovjet-Rusland gemarginaliseerd en onderdrukt. Sommige avant-gardisten kiezen ervoor te emigreren naar Europa, terwijl anderen achterblijven en langzaam wegzakken in de onderdrukking van Stalins terreurstaat.

‘De avant-gardisten’ is het eerste boek dat deze fascinerende en tragische geschiedenis volledig in kaart brengt. Sjeng Scheijen, een vooraanstaande slavist en specialist in Russische kunst van de vroege twintigste eeuw, maakt gebruik van een ongekende hoeveelheid dagboekfragmenten, brieven, memoires en nieuwe archiefvondsten. Hij brengt de dramatische en soms hartverscheurende verhalen van deze kunstenaars op meesterlijke wijze tot leven.

Sjeng Scheijen (1972), die eerder wereldwijde erkenning oogstte met zijn biografie over Sergej Diaghilev, heeft met ‘De avant-gardisten’ wederom een indrukwekkend werk afgeleverd. Zijn eerdere publicatie belandde op de eindejaarslijsten van de beste boeken van The New York Times, The New Yorker en The Sunday Times, en kreeg lovende kritieken, waaronder:

• ‘Een overweldigend boek, briljant geschreven.’ - Michel Krielaars, NRC Handelsblad.
• ‘Een panoramisch werk... Wat een overdonderend boek.’ - Pieter Waterdrinker, Vrij Nederland.
• ‘Scheijens nieuwe inzichten zijn een ware beeldenstorm. Een bewonderenswaardig boek.’ - The New Yorker.
• ‘Een bewonderenswaardige biografische studie.’ - The Times Literary Supplement.

‘De avant-gardisten’, verschenen op 20 september 2019 bij Uitgeverij Prometheus, biedt een diepgaand inzicht in de verhouding tussen kunst en politiek in een cruciale periode van de 20ste eeuw.