Dagboek uit Bergen Belsen maart 1944 april 1945

In november 1943 wordt Renata Laqueur, dochter van een Pruisische hoogleraar en van Joodse afkomst, samen met haar man Paul Goldschmidt gearresteerd. Ze belandt in het doorgangskamp Westerbork, waar ze vier maanden later worden overgebracht naar kamp Bergen-Belsen in Duitsland. Laqueur heeft altijd de gewoonte gehad om aantekeningen te maken tijdens haar reizen, en ondanks de gruwelijke omstandigheden beschouwt ze haar gedwongen vertrek naar Bergen-Belsen aanvankelijk als een soort reis. Dit perspectief helpt haar om de realiteit van het kampleven te verwerken.

Renata begint, vanaf haar aankomst in het kamp, alle ervaringen en observaties op te schrijven. Haar schrijven dient als een middel om de verschrikkingen van het leven in het kamp te doorstaan. Dit houdt ze vol tot december 1944, wanneer haar gezondheid ernstige hinder ondervindt. Enkele maanden later, op 10 april 1945, nauwelijks vijf dagen voordat Engelse en Canadese troepen het kamp zouden bevrijden, worden Renata en Paul samen met 2500 andere ernstig zieke en verhongerde gevangenen in een trein gestopt. Onder strenge bewaking van de SS rijdt de trein door het verwoeste Duitsland, met een onbekend doel.

Uiteindelijk wordt de trein op 23 april 1945 door de Russische troepen in Tröbitz bevrijd. Renata's aantekeningen over deze reis zijn krachtige getuigenissen van de ellende en ontberingen die zij en haar man hebben doorstaan. Na haar terugkeer naar Nederland bewerkt ze deze aantekeningen en het dagboek dat ze heeft bijgehouden verder uit. In 1946 beantwoordt ze de oproep van Loe de Jong om oorlogsdagboeken in te leveren, waarmee haar verhaal de aandacht krijgt die het verdient.

"Dagboek uit Bergen-Belsen" is een waardevol en uniek document dat het leed van miljoenen weerspiegelt. Renata's schrijven kenmerkt zich door een nuchtere, meedogenloze observatie van zowel haar eigen reacties als die van anderen om haar heen. De lezer zal ongetwijfeld haar bewondering voor haar kracht en veerkracht voelen, zoals zij de ellende van haar leven op indrukwekkende wijze weet vast te leggen. Dit boek biedt een onmiskenbare en aangrijpende blik op de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog en de menselijke spirit in de meest extreme omstandigheden.