Daar is geen woord Frans bij

Het Nederlands kent een rijke traditie van uitdrukkingen die vreemde talen betrekken, vaak met een humoristische of kritische ondertoon. Nicoline van der Sijs, een gerenommeerde taalkundige en senior-onderzoeker aan het Instituut voor de Nederlandse Taal, duikt diep in dit fascinerende onderwerp in haar nieuwste boek over uitdrukkingen met taalnamen. In haar inventarisatie, die zowel modern als ouder Nederlands omvat, biedt zij een uitgebreide verzameling van dergelijke uitdrukkingen in het Nederlands en Nederlandse dialecten.

Het beeld van vreemde talen

Door de eeuwen heen hebben deze uitdrukkingen niet alleen bijgedragen aan de kleurrijke Nederlandse taal, maar ook inzicht gegeven in hoe de bewoners van de Lage Landen naar vreemde talen keken. Uitdrukkingen zoals "steenkolenengels" en "hondenlatijn" verwijzen vaak naar het gebrekkig spreken van een taal en tonen een zekere spot. Dit suggereert een opvatting dat het beheersen van een vreemde taal een belangrijke vaardigheid is, en dat er ruimte is voor humor wanneer deze niet perfect wordt uitgevoerd. Van der Sijs onderzoekt hoe deze opvattingen door de tijd heen zijn veranderd, en hoe ze variëren afhankelijk van cultuur en context.

Een gedegen onderzoek

In haar boek legt Van der Sijs de nadruk op de diversiteit van talen die in deze uitdrukkingen voorkomen. Van Engels en Frans tot Duits en Latijn, de taalgebruikers hebben een rijke voedingsbodem gecreëerd waarin deze talen samenkomen in de dagelijkse spreektaal. Ze gaat in detail in op de betekenis en de oorsprong van deze uitdrukkingen, wat bijdraagt aan een dieper begrip van de Nederlandse taalcultuur.

Biografie van de auteur

Nicoline van der Sijs (1955) is niet alleen senior-onderzoeker aan het INT, maar ook emerita hoogleraar historische taalkunde van het Nederlands aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Haar expertise wordt ondersteund door een indrukwekkende lijst van publicaties, waaronder "15 eeuwen Nederlandse taal", het "Van Dale Groot Leenwoordenboek" en het "Chronologisch woordenboek". Zij is ook de oprichter van etymologiebank.nl en een vaste medewerker van het tijdschrift Onze Taal. Haar inzet voor de Nederlandse taal is erkend met verschillende prijzen, waaronder de Taalboekenprijs en de Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs.

Het boek van Nicoline van der Sijs biedt niet alleen een informatieve gids over uitdrukkingen met taalnamen, maar is ook een waardevolle bron voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis en ontwikkeling van de Nederlandse taal. Het vormt een schat aan kennis voor taalliefhebbers, studenten en onderzoekers.