Blokken

In Blokken (1931) neemt de Nederlandse schrijver Ferdinand Bordewijk ons mee naar een rechtlijnige, op efficiëntie ingerichte stadstaat. In deze graphic novel, voor het eerst geïllustreerd door Viktor Hachmang, schetst Bordewijk in zijn kenmerkende ‘gewapend beton’-stijl de trage maar onvermijdelijke ondergang van deze dystopische samenleving. De stad fungeert als de hoofdpersoon, met haar strenge architectuur en onpersoonlijke structuren, terwijl de inwoners fungeren als eenvoudige figuranten in een tragedie van enorme proporties.

Dystopische Thematiek

Blokken wordt beschouwd als een van de vroegste voorbeelden van dystopische sciencefiction, een genre dat de maatschappij en de mensheid op kritische wijze onder de loep neemt. De novelle verscheen slechts een jaar vóór Aldous Huxley's Brave New World en weerspiegelt de zorgen van Bordewijk over de maatschappij waarin hij leefde. Hij voorvoelt de opkomst van dubieuze politieke bewegingen en beschrijft in huiveringwekkend detail de aanstaande dictaturen, alsook hun neiging naar massarituelen en -symbolen. De koele afstandelijkheid en meedogenloze abstractie van het verhaal zorgen ervoor dat Blokken tijdloos blijft, waardoor het verhaal relevant is voor hedendaagse lezers.

Invloeden en Stijl

Bordewijk's schrijven is sterk beïnvloed door de avant-gardestromingen van zijn tijd, zoals De Stijl en de Constructivisten, evenals door de modernistische architecten en hun ‘woonmachines’. Hij laat in Blokken de principes van deze stromingen samensmelten tot een verhaal dat zowel esthetisch als inhoudelijk sprekend is. De nachtmerrieachtige droombeelden geven een visuele representatie van de ondergang, wat de impact van het verhaal versterkt.

Reflectie op de Samenleving

De thematiek van privacy en de opkomst van de surveillancestaat zijn ook actuele zaken die Bordewijk in zijn verhaal aanraakt. Hij beschrijft indringend hoe een gebrek aan privacy de levens van de burgers beïnvloedt en hoe de architectuur van de stad bijdraagt aan deze onpersoonlijke ervaring.

Blokken is niet alleen een verhaal over een vervormde toekomst, maar ook een kritische reflectie op de maatschappij van Bordewijk’s tijd en ons huidige bestaan. De illustraties van Viktor Hachmang brengen de tekst tot leven en maken de grimmige schoonheid van Bordewijk's visie toegankelijk voor een nieuwe generatie lezers.