Bekijk groter Beethoven in de bunker

In dit boek onderzoekt Fred Brouwers de merkwaardige en vaak tegenstrijdige verhouding tussen de nazi’s en klassieke muziek. Aan de hand van gebeurtenissen uit mei 1945, wanneer Sovjetsoldaten Hitlers geheime bunker in Berlijn doorzoeken, wordt belicht hoe muziek en muzikanten in die periode werden behandeld: van verboden joodse en Russische componisten tot promotoren van de nazi‑leiders en hun ideologie. Er wordt gewezen op de aanwezigheid van een uitgebreide collectie 78-toerenplaten met werken van Beethoven, Wagner en Bruckner, en op de uitspraken van componist Robert Stolz die illustreren hoe muziek in het regime werd gepositioneerd. Het boek laat zien hoe sommige muzikanten vluchtten of zich verzetten, terwijl anderen onderwierpen of actief meehielpen met de oorlogsinspanningen. Het behandelt ook de bredere culturele dependentie van het regime van muziek en hoe dit de geschiedenis van klassieke muziek in de twintigste eeuw heeft gevormd. Een fascinerend stuk muziekgeschiedenis dat feiten stapelt zonder te blijven hangen in veralgemeningen.

Inhoud

Het boek onderzoekt de merkwaardige verhouding tussen de nazi’s en klassieke muziek en belicht hoe muziek, muzikanten en ideologie met elkaar verweven raakten. Het beschrijft gebeurtenissen uit mei 1945 in Berlijn, waar een Sovjetsoldatenploeg een bunker doorzoekt en een collectie 78‑toerenplaten ontdekt met werken van Beethoven, Wagner en Bruckner. Verder gaat het in op de uitspraak van componist Robert Stolz over nazi‑promotie van muziekfiguren als Mozart, Schubert en Johann Strauss, en op de vraag hoe Hitler ook ‘verboden’ joodse en Russische componisten en uitvoerders in de aanbieding kon hebben. Het boek schetst hoe sommige muziekuitvoerders vluchtten of zich tegen het regime verzetten, terwijl anderen meehielpen met of onderwierpen aan de oorlogsinspanningen. Tot slot geeft het een indicatie van de complexe relatie tussen de nazi‑staat en muziek als cultureel en politiek fenomeen.

Uitgeverij en publicatie

Auteur: Fred Brouwers. Verschenen op 29/11/2019 bij Epo.