Atlas van negen Hanzesteden

Een historisch overzicht onderzoekt de relatie tussen negen steden en de Hanze door de eeuwen heen. De Hanze functioneerde eeuwenlang als een verbond dat de leden economisch voordeel garandeerde ten opzichte van de concurrentie, zonder een vaste centrale organisatie. Het belangrijkste product was haring uit de Baltische Zee; andere belangrijke handelswaren waren wijn uit het Rijngebied, zout uit Lüneburg, stokvis uit Noorwegen, wol uit Engeland, stoffen uit de Nederlanden, bier uit Hamburg en Bremen en granen uit Noord-Duitsland en het Baltische gebied. Oorspronkelijk bestond de Hanze uit kooplieden die samenwerkten, maar circa 1300 werd zij omgezet in een stedenbond. Het jaar 1356 markeert een omslagpunt met de instelling van de Hanzedag als orgaan om de gemeenschappelijke belangen te behartigen. Ondanks successen vertoonde slechts een beperkt aantal steden regelmatige deelname en hadden vertegenwoordigers vaak een te gering mandaat om besluiten te nemen. In het huidige Nederland sluiten vooral noordelijke en oostelijke steden zich aan bij de Hanze; de Atlas van negen Hanzesteden plaatst hun lidmaatschap in historisch perspectief.

Kenmerken van de Hanze

• Hoofdproduct: haring uit de Baltische Zee
• Andere producten: wijn uit Rijngebied, zout uit Lüneburg
• Stoffen uit de Neder- landen, wol uit Engeland
• Stokvis uit Noorwegen, bier uit Hamburg en Bremen
• Genoemde granen uit Noord-Duitsland en Baltisch gebied
• Oorsprong: van koopliedenbinding naar stedenbond rond 1300
• Omslagpunt: 1356, instelling Hanzedag als orgaan
• Deelname: beperkt regelmatig, mandaat te gering