Asta‘s ogen

Asta’s ogen is een indrukwekkend en monumentaal werk van Eveline Stoel, dat het leven en de geschiedenis van een Indische familie in Nederland belicht. Dit verhaal biedt een diepgaande blik op de ervaringen van Indische Nederlanders, die vaak als de eerste en best geïntegreerde minderheidsgroep van Nederland worden beschouwd. Het boek vertelt het verhaal van Asta Hoyer-Fredriks, die in 1955 met haar moeder en acht kinderen uit Surabaya vertrekt naar Nederland. Wat volgt is een ontroerende confrontatie met de realiteit van een nieuw leven in een vreemde cultuur.

Een nieuwe start in Nederland

Asta, die in Indië een welvarend leven leidde met luxe en comfort, vindt zichzelf en haar kinderen terug in een contractpension in het Brabantse Oss. Dit industriestadje staat in schril contrast met haar vroegere bestaan; hier worden de ouders geconfronteerd met een cultuurshock, en de lokale bevolking heeft nauwelijks ervaring met mensen van andere etniciteiten. Asta krijgt de raad om een patatwinkeltje te beginnen, een teken van de beperkte mogelijkheden die voor haar open liggen. Het Nederlandse welzijnssysteem biedt haar geen warm welkom, maar Asta’s vastberadenheid en doorzettingsvermogen zijn onwrikbaar. Samen met haar kinderen moet ze haar weg zien te vinden in deze nieuwe wereld, zonder mogelijkheid op terugkeer.

Een matriarch met diepgang

Asta Hoyer straalt autoriteit uit; haar rol als matriarch gaat verder dan enkel het grootbrengen van acht kinderen. Stoel, die als vriendin van een van Asta’s kleinkinderen in de familiekring komt, voelt zich al snel gefascineerd door haar verhaal. Het boek verkent de vragen rondom het leven van Asta in Indië, het mysterie rond haar man en de uitdagingen van haar gezin in Nederland.

Indische geschiedenis in de Nederlandse context

Stoel’s onderzoek en de verhalen die zij samenstelt, onthullen de verdieping van het zogenaamde ‘Indische zwijgen’. Het verhaal van Asta is niet alleen een persoonlijk verhaal, maar ook een weerspiegeling van Indische geschiedenis en haar plaats binnen de bredere Nederlandse geschiedenis. Met een stamboom en register voegt het boek waardevolle context toe aan de persoonlijke verhalen.

Critici beschrijven Asta’s ogen als een authentiek, nuchter maar toch barmhartig narratief. Gustaaf Peek stelt in De Groene Amsterdammer dat het boek aantoont dat Indische geschiedenis niet los kan worden gezien van de Nederlandse geschiedenis. Hella S. Haasse en Adriaan van Dis sluiten zich hierbij aan en benadrukken de noodzaak van dit verhaal, vooral in de huidige xenofobische tijden.

Asta’s ogen is een essentieel werk voor iedereen die geïnteresseerd is in cultuur, geschiedenis en identiteitsvraagstukken binnen de Nederlandse samenleving.